Dornfelder

Kiedy po raz pierwszy sięgnąłem po dornfeldera, poszukując niemieckiego wina o południowym charakterze, miałem szczęście, a może po prostu intuicję. Pierwszy kieliszek z doskonałą wersją tego trunku wypiłem u znakomitego winiarza w Dernau na Ahrem.

Kilkuletni 80-procentowy dornfelder chyba z domieszką pionta stworzony przez Kreuzberga był wspaniałym doświadczeniem. Okoliczności również były sprzyjające. Chłodna kamienna chatka z małym dziedzińcem i przyniesiona z głębokiej piwnicy partia win w bardzo ciemnych, prawie czarnych butelkach. Roczników kilka. Próbę pamiętam do dziś. W następstwie wspominanych doznań rozpocząłem poszukiwania dornfeldera podobnej klasy. Zajęło mi to trochę czasu, ale się opłacało. Dziś mapę tego niemieckiego szczepu mam dosyć dobrze opanowaną.

Nowa odmiana z 1955 roku początkowo była używana do kupażowania z jasnymi czerwonymi winami jako wino barwiące (Deckrotwein), ale dosyć szybko zorientowano się, że ta rola nie zaspokaja jego ambicji. Od kilku dekad dornfelder stał się cenionym niemieckim klasykiem wśród czerwonych win – ze 124 hektarów w 1979 r. powierzchnia winnic obsadzonych dornfelderem wzrosła do 6812 ha w 2022 r. („Falastaff” podaje obszar ponad 8000 ha), co stanowi około siedmiu procent całkowitej powierzchni winnic. Odmiana jest najbardziej rozpowszechniona w Hesji Nadreńskiej i w Palatynacie, ale jest obecna w większości innych regionów upraw.

Szczep jest odporny i mało wrażliwy. Jeżeli pozwolimy mu na swobodny wzrost, będzie przeważnie dawał wysoki plon. Dlatego wielu winiarzy, gdy owoce zaczynają dojrzewać, odcina niektóre grona, aby zredukować plon i tym samym wspomóc koncentrację substancji aromatycznych w pozostałych gronach. I to jest warunek niezbędny, by stworzyć porządnie zbudowaną butelkę trunku.

Dornfelder po prostu wymaga starannej uprawy i przycinania. W przeciwnym razie zamiast gęstych w południowym charakterze win powstają wina słabe. Natomiast gdy winiarz odrobi pracę domową, odmiana może dać wina o wyjątkowo intensywnym kolorze, owocowo-korzenne.

Grona zbudowane są luźno i dzięki temu są mniej podatne na pleśń. Odmiana ta ma większe wymagania co do gleby – nie wystarczy jej piaszczyste czy kamieniste podłoże. Poza tym nie nadaje się zbytnio do posadzenia w miejscach zagrożonych mrozem.

Winifikacja i smak

Dornfelder występuje przeważnie pod postacią wytrawnego wina czerwonego, częściowo także półwytrawnego i możemy wyróżnić dwa przodujące style winifikacji. W pierwszym wariancie podkreśla się intensywne aromaty owocowe (wiśni, jeżyny i bzu) i wino to wprowadzane jest wcześnie na rynek. I tak częściowo nowy rocznik można kupić już jako primeur. Inni winiarze stawiają na dojrzewanie wina w dużych bądź małych (barrique) beczkach dębowych, bardziej podkreślając garbniki i strukturę, i tłumiąc w ten sposób  aromaty owocowe.

Przeważnie mamy do czynienia z pełnymi, aksamitnymi i harmonijnymi winami. Dornfeldera dosyć łatwo rozpoznać po jego głębokiej, ciemnej barwie. Wina musujące czy różowe są rzadkością. Znawcy tematu twierdzą, że nadają się idealne na zimną porę roku i dobrze komponują się z obfitymi pieczeniami, dziczyzną lub serami. Owocowe wersje z ostatnich zbiorów również zapewniają maksymalną przyjemność picia, nawet lekko schłodzone latem.

Narażę się większości koneserów, tych, którzy tworzą wzory tego co wybitne i słabe, co należy i czego nie wypada. Czy do ragout z cielęciny lepiej serwować pinot noir czy merlot? Drodzy Państwo, nie znajdziecie dla mojej słabości żadnego uzasadnienia. Niech żyje dornfelder!

Podsumowując:

• Nowa odmiana (1955 r.) pochodząca od odmian helfensteiner x heroldreb
• Wytrzymała, mniej podatna odmiana o wysokich plonach
• Druga najważniejsza odmiana czerwonego wina w Niemczech, delikatna odmiana o wysokich plonach
• Aromat: kwaśna wiśnia, jeżyna i czarny bez
• Smak: taninowy, pełny, gładki, harmonijny
• Poza Niemcami praktycznie nieuprawiana